Stefans 25: Op de meest donkere dagen is er altijd Tom McRae
 

Afgestudeerd neerlandicus Stefan Meeuws schrijft voor Gobsmag over z'n 25 meest beluisterde albums. Deze week nummer 25: Tom McRae (2000) van Tom McRae.



Pijnlijke somberheid zonder naam

6094Aan het begin van de 21ste eeuw verschijnt een nieuwe groep bands en singer/songwriters ten tonele. Onder hen is predikantszoon Tom McRae, die in 2000 een naamloos debuut met grauwe cover en net zoveel grauwe liedjes aflevert.

Melancholie: ja, af en toe, maar de plaat opent met You Cut Her Hair. “Time has coloured in the black and white of your skin” snijdt door merg en been. Zo erg dat ik geneigd ben het nummer te skippen. Nee, Tom is geen vrolijke vent – en dat wordt hij op de albums daarna ook maar zelden.

Hoewel het album introvert begint, laat Tom op End of the World News (Dose Me Up) zien dat hij voor meer oog heeft dan alleen zijn binnenwereld. Misschien is het afstand doen van zijn opvoeding, misschien is het die opleiding politicologie, maar net als elders op de plaat, tijdens Hidden Camera Show, zingt hij over de maatschappij, media en geloof: “And it’s the thrill of deception, it’s the chill of rejection / In the face of people we don’t know.” En: “This is the End of the World news – sponsored by God.”

Toms muziek ontdek ik op een moment dat ik het echt nodig heb, worstelend met de werkdruk, stress en onzekerheden waar je als jongere mee kunt zitten. De cynische McRae biedt geen emo-woede of punk-boosheid, maar cynisch commentaar op de wereld zoals die toen was. Een mooie afleiding van de dingen die ik toen niet begreep – en nu nog steeds niet. Ik kon mijn frustratie en cynisme erin kwijt, terwijl het tegelijkertijd rustgevende muziek bleek.

Mijn eerste kennismaking met Tom McRae waren vijf liedjes van de eerste en tweede cd – via zo’n downloadprogramma. Daarna kocht ik de tweede cd in de winkel. Deze debuutplaat kocht ik pas enkele jaren later.

Veel nummers van het titelloze debuut moeten McRae zelf enorm pijn doen. De bitterheid uit The Boy With The Bubblegum kan niet verzonnen zijn. Toch speelt McRae dat nummer nog steeds live, net als veel andere nummers van de plaat, met dezelfde overtuiging als vroeger.

Dat het niet allemaal verdoemenis is, blijkt uit de humor die hier en daar te bespeuren valt. Een nummer als 2nd Law over eenzaamheid en afzondering wordt voorafgegaan door een sample van de Apollo 11-missie naar de maan. Dat maakt de zware tekst die daarna volgt niet minder zwaar (“Tell all my friends (…) I am better left alone”), maar het geeft wel lucht.

Een ander hoogtepunt is A & B Song, waarin ons met een bijna aanstekelijk koortje wordt medegedeeld dat onze tijd eindig is (“Let’s roll the dice just one more time, odd number says we walk away now, even says we die… don’t wanna die”). Het is die cynische McRae die vaak bij zijn liveoptredens te zien is. McRae werd genomineerd voor de Britse Mercury Prize en grootse daden. Hij won niet. Uiteraard niet. Maar zo’n leven in de marge past wel bij de tragische en cynische muziek.

Maar net als je denkt dat je Tom McRae door hebt – aan het eind van Sao Paolo Rain, begint de afsluiter. Een jengelende gitaar – zo eentje van een cassettebandje gejat – speelt een simpel loopje. I Ain’t Scared of Lightning impliceert wellicht een battle cry maar je krijgt een hartbrekend klein liedje waarin alle zekerheid uit je wordt gezogen in minder dan anderhalve minuut.

En toch… Toch biedt het album hoop. Op de meest donkere dagen is er altijd Tom McRae. Want hoe depressief en cynisch zijn muziek ook mag zijn, de muziek is ook van een dusdanige schoonheid – van die schoonheid die ‘s avonds laat pas echt tot zijn recht komt – die relativeert, hoop geeft en de boel de boel laat.

Misschien is het die engelachtige stem, misschien is het de mooie cellopartij op Hidden Camera Show en misschien is het wel het feit dat McRae ondanks al die donkere zaken niet op lijkt te geven.

“Don’t wanna die”, zingt hij in A & B Song.

“I’ve been standing proud, beneath the gathering cloud, and man I ain’t dead yet.” zingt hij in I Ain’t Scared of Lightning.

En zo krijgt de plaat toch nog dat zilveren randje die het nodig had. En helpt de plaat je uit de put, in plaats van erin.

Luister naar het debuutalbum van Tom McRae in Spotify:


Like Gobsmag op Facebook:

Geplaatst door in de categorie op