Stefans 25: de donkerste plaat van Tom McRae
“Welcome back,” says the voice on the radio

Afgestudeerd neerlandicus Stefan Meeuws schrijft voor Gobsmag over z'n 25 meest beluisterde albums. Deze week nummer 11: Just Like Blood (2003) van Tom McRae.



En dan de stilte om te reflecteren

24jwIk ben ervan overtuigd dat je jezelf een paar keer tegenkomt in je leven. Dat je even een pas op de plaats moet maken, moet evalueren, voordat je weer door kunt. Ik had dat in 2003. Muziek hielp. Tom McRae hielp. Al eerder schreef ik over het zwarte debuut, maar deze plaat staat me nader.

Ik maakte kennis met McRae via een vijftal liedjes van de eerste twee platen van McRae. Van dit tweede album waren dat: Ghost of a Shark, You Only Disappear en Stronger Than Dirt. Als ik deze liedjes hoor, moet ik nog steeds denken aan die laatste jaren op de middelbare school. ‘s Avonds laat nog een paar potjes Jewelz via MSN spelen en bijkletsen met je schoolvrienden, die je al de hele dag had gezien. Ik heb deze muziek altijd al met de avond geassocieerd, met tot rust komen, ontspannen – en toch ook nog snel een brief schrijven voordat de brievenbus wordt geleegd. En dat gevoel geeft Just Like Blood me nog steeds, omdat het de eerste Tom McRae cd was die ik kreeg.

Just Like Blood is wat grootser opgezet dan de voorganger. Er was budget. Meer effecten, meer productie en meer instrumenten dan te horen zijn op de debuutplaat. Daardoor is de plaat op het eerste gehoor misschien wat interessanter. Dat begint al op opener A Day Like Today. Geen gitaar opent de cd, maar een soort klokkenspelachtig instrument waarvan ik altijd vergeet op te zoeken wat het is. Het nummer zelf is een lied wat tegelijk frustratie en liefde uit:

I wish that I could comfort you, if love is our defense
I thought that I could comfort you
If you let me, I could love you to death

Eén van de dingen die ik altijd al tof heb gevonden aan McRae is de manier waarop deze cd begint en eindigt. De cd’s van McRae eindigen altijd met een sterke laatste zin. Op de debuutplaat sluit hij af met “I was born in a summer storm, I live there still…”, op All Maps Welcome met “I guess I’ve said it all; op King of Cards: Lord, how long?” en op Alphabet of Hurricanes met “I’ve crossed a thousand miles of ocean Is that a river I see.” Je kunt er bijna altijd een vraagteken of drie puntjes achter zetten. Of allebei.

Deze cd heeft niet alleen een goede afsluiter maar ook een goede binnenkomer. Tom is bejubeld door de pers, maar toch niet doorgebroken, heeft videoclips gemaakt, singles uitgebracht, getourd door stad en land maar is geen ster. Toch heeft hij een tweede plaat met een deal bij een grote maatschappij en hoe begint deze tweede cd?

“Welcome back,” says the voice on the radio
But I never left, I was always right here

Dan neem je het ook allemaal niet zo serieus… Het is mijn favoriete cd-opener ooit, omdat hij Toms cynische humor zo goed vangt. McRae zal nog veel teleurstellingen in zijn muzikale carrière moeten verwerken, maar het feit dat hij hier al een zeker cynisme ten toon spreidt, maakt hem verrassend sympathiek. Je verwacht niet minder van een domineeszoon en politicoloog: er straalt een wereldwijsheid uit door waarvan je je afvraagt of je er jaloers op moet zijn.

Just Like Blood is ondanks de rijke productie een van de “zwartste” cd’s die ik heb. Track 2 en 3, normaal de plekken voor de hippe singles, zijn donkerder dan donker. You Only Disappear: “Baby I’ll call up a storm, keep you safe from harm…But you only you only disappear.” Meteen gevolgd door mijn favoriete Tom McRae-liedje, het eerste nummer waarbij het “klikte”, Ghost of a Shark:

I’m gonna leave any minute
See the skyline disappear
Head out of the city
Burn my clothes bury my fears
Oh you will never know I was here
Tell me now is there difference
Between a shark and the ghost of a shark
‘Cause all I have are secrets and memories of the dark
Oh – rip away the skin… Burn my heart

Dit alles gespeeld in een simpele structuur met een wonderschone gitaartokkel, die bij de herhaling van de tekst wordt ondersteund door een simplistische maar goed ondersteunende drum en een slidegitaar. Hoogtepunt. Iedere keer kippenvel. Iedere keer. Er zijn liedjes die je zonder twijfelen voor altijd in je geheugen wilt bewaren. Dit is er zo één.

Stronger Than Dirt is iets steviger – het nummer rockt bijna en hoewel het ook zijn breekbare momenten bevat, is het voor mij meer een nummer over survivalinstinct na een stukgelopen relatie.

Er staan twee nummers op de cd waarbij het kwartje pas laat viel. Eén daarvan is Overthrown, waarbij er zoveel effect op de zin “I should leave” zit, dat ik altijd “Alsjeblieft” hoor. Ik weet niet of ‘ie ooit mama appelsap wordt op 3FM, maar het is er wel eentje. Verder een mooi nummer hoor, maar niet zo mooi als Walking 2 Hawaii. Een liefdeslied over het einde van de wereld, dat kan alleen Tom McRae zo schrijven. Het tweede hoogtepunt op de cd, mede dankzij het mooie openingscouplet:

Falling feels like flying
Till you hit the ground
& everything is beautiful
Till you take a look around
So let it go…

Over dit nummer kan ik boeken vol schrijven, maar je kunt het veel beter zelf luisteren. “And as the air slips from our lungs, we’ll sing songs – of love.”

Wat nog volgt is onvermijdelijk minder. Onder andere het verguisde Karaoke Soul, door veel fans in eerste uitgespuugd als te commercieel en te veel effectbejag. Toch horen we hier thema’s en frasen die kenmerkend zijn voor het werk van McRae – over de maakbaarheid van de huidige maatschappij. Er zit agressie in, frustratie, wanhoop en eindigt in een soort mantra: faith is gone and love is gone and fear is strong and… etc. etc. Wat ik vooral waardeer in het nummer is dat Tom zich even helemaal laat gaan. Zelfs in de video – niet het hoogtepunt van creativiteit – lijkt het alsof hij zijn woorden spuugt en het meent:

En dan dus de manier waarop McRae de cd afsluit. Humor Remains klinkt als een beschouwing, een reflectie op het menselijk bestaan en de vergankelijkheid, met een gitaarpartij die nogal wat weg heeft van REM’s Everybody Hurts:

It’s strange how through time we look the same
Your eyes and mine – looking away
Too scared to see, human remains
And soon enough, this will all be a memory
Soon enough, this will fade like a photograph
– of you and me

Uiteindelijk lijkt McRae hier te zeggen dat hij het zelf ook niet allemaal weet, al roept hij af en toe van wel (in Karaoke Soul riep hij nog stoer let me treat you for your disease), en dat het allemaal wel zijn plek zal krijgen. Aan de hand van de metafoor van de verbrande foto begint het nummer, en eindigt het ook. We zien er nog hetzelfde uit, maar onze gevoelens, onze leefwereld en onze houding naar elkaar is veranderd. Relaties gaan uit, mensen gaan verder. En je ziet het nu op die verbrande foto allemaal weer voor je:

The picture is burned at the edge
And you’re looking away
Looking for what’s next
Tell me what’s next…?

Drie puntjes en/of een vraagteken… En dan de stilte om te reflecteren.


Afgestudeerd neerlandicus Stefan Meeuws is gespecialiseerd in het schrijven van teksten en concepten. Z’n laatste project is het onder de loep nemen van de 25 meest geluisterde albums volgens z’n LastFM-account.

Eerder in deze serie:
#25: Tom McRae – Tom McRae (2000)
#24: Kate Walsh – Light & Dark (2009)
#23: Ane Brun – Spending Time With Morgan (2000)
#22: Coldplay – A Rush Of Blood To The Head (2002)
#21: Lisa Hannigan – Sea Saw (2008)
#20: I Am Kloot – Natural History (2005)
#19: Richard Swift – Walking Without Effort (2005)
#18. Turin Brakes – We Were Here (2013)
#17. Nick Drake – Pink Moon (1972)
#16. Richard Swift – Dressed Up For The Letdown (2006)
#15. Ewert And The Two Dragons – Good Man Down (2011)
#14. I Am Kloot – I Am Kloot (2003)
#13. Thomas Dybdahl – What’s Left Is Forever (2013)
#12. Ray LaMontagne- Trouble (2004)

Like Gobsmag op Facebook:

Geplaatst door in de categorie op