Stefans 25: Hoe Turin Brakes wel optimistisch bleef
 

Afgestudeerd neerlandicus Stefan Meeuws schrijft voor Gobsmag over z'n 25 meest beluisterde albums. Deze week nummer 1: The Optimist LP (2001) van Turin Brakes.



Gevoelens verpakt in filmische beschrijvingen

220px-TheoptimistOp een goede dag in 2001 zag een vriend van me een aflevering van Loladamusica op tv. In het VPRO-programma stond een aantal bands centraal dat met akoestische gitaren muziek maakt, met als centrale vraag of we mochten spreken van een New Acoustic Movement. Ik speelde gitaar en had me nooit zo gerealiseerd dat er goede muziek op akoestische gitaren kon worden gemaakt. Sterker nog, ik was net geswitcht naar elektrisch zodat ik eindelijk een band kon beginnen. Als kind van de jaren ‘90 zag ik alleen maar foute muziek in de hitlijsten en moest ik teruggrijpen op de muziek van vorige generaties om iets te vinden wat ik leuk vond. Die vriend van mij speelde viool, maar was na de uitzending van het VPRO-programma om: hij wilde ook gitaar spelen. Samen gingen duo’s nadoen die we zagen in de show en leerden we de liedjes van I Am Kloot uit ons hoofd.

Dat klinkt alsof het zo was gepiept, maar dit was andere muzikale kost dan ik normaal luisterde. Ik kende twee extremen: de popmuziek uit de jaren ‘90 en de klassieke songwriters van net voor mijn tijd: denk Paul Simon en Phil Collins. Wij noemden het “muziek met echte instrumenten”, maar dat nam niet weg dat het muziek met grote refreinen was en met grootse solo’s. Bij de ‘New Acoustic Movement’-bandjes, zoals ik ze dan toch maar noem, ontbraken dat soort grootse gebaren volledig en waren de liedjes klein – en voor de ongeoefende luisteraar misschien zelfs saai.

Ik denk wel dat het ver in 2002 was voordat ik mezelf fan van Turin Brakes durfde te noemen en de liedjes echt goed begon te kennen. In 2004 kocht ik eindelijk een echt exemplaar op cd en ook de LP heb ik inmiddels in bezit.

The Optimist LP is geen vrolijke plaat, ondanks het feit dat de titel dat doet vermoeden. Gitarist Gale van de band omschrijft het als volgt:“On the surface it was melancholy, but underneath it was hopeful. That’s why we called it The Optimist.”

De plaat is een soort verwerkingsproces van het zoeken naar je plek in de wereld. Je bent net klaar met je opleiding maar hebt nog geen werk. Of je moet een studie gaan doen maar je weet niet welke. Of je relatie is net kapot gegaan en je weet niet zo goed wat je nu moet doen. Maar je hoopt dat het allemaal goed komt. Die gevoelens hoor je op deze plaat, verpakt in filmische beschrijvingen – zanger Olly volgde een opleiding op de Britse filmacademie. Opener Feeling Oblivion lijkt bijna volledig te bestaan uit een camera die beelden filmt, alleen hoor je ze in plaats van dat je ze ziet. En ook Underdog begint beschrijvend met Two black lines streaming out like a guidance line... Om daarna te veranderen in een oproep aan dat meisje dat ineens toch niet voor de Underdog blijkt te vallen.

De derde song is niet veel positiever: Emergency 72 is een bijna wanhopig lied over het einde van een relatie. De single verscheen rond 11 september 2001, waardoor het woord Emergency uit de titel werd verwijderd en de wanhopige laatste regels van het eerste couplet werden geknipt:

You can just call me, you know?
On my mobile number?
Cos I’m always in?
And I was just thinking, about you… on emergency 72.

Ik kan doorgaan, want over ieder nummer heb ik een verhaal en aan ieder nummer bewaar ik een goede herinnering. Zoals bij de road trip van The Door of de intense tekst van State of Things:

So try to cling on for dear life
And don’t forget the world keeps on turning round
Despite you and me

Of de akoestische who cares rock van Slack, waarin het stoer is om naar huis te rennen, al de wijn op te drinken en bommen te laten ontploffen – alsof je speelde in een actiefilm. Of de levensvragen van Mind over Money (met de beste akoestische gitaarsolo die ik tot op heden heb gehoord en die me nog steeds kippenvel geeft):

I need to get something, I can’t sleep for red eye
Internal combustion, can that really happen?
(…)
What does this matter, in the grand scheme of things?
All that I multiply adds up nothing…

De plaat eindigt met het nummer wat die combinatie van treurnis en hoop het beste verwoord: The Optimist.

Sitting here staring out the window
Traffic always makes me feel like I’m coming home

Het nummer springt daarna steeds van deprimerende naar hoopvolle tekstregel:

Cracked skull with a creepy mind inside
I’m planning the greatest of escapes, you know
Patiently waiting in the line
Soon I’m gonna stand up, yeah I’m gonna rear up
And there’s no escape lonely planet
Ooh, it’s too late lonely planet…

Voorzien van een heerlijk melancholische slidegitaar en harmonieën is het onmogelijk echt depressief te worden van dit nummer…

Het zijn nummers die ik nooit meer vergeet. Dit is de cd die meegaat naar een onbewoond eiland, dit is de plaat die iedere vakantie mee moet. Het is de eerste plaat die ik luister als ik een nieuwe woning betrek, de plaat die ik op zet als ik eenzaam, vrolijk, verdrietig of moedig voel. Het is een plaat vol dromen en herinneringen. Een soort extract van hoe het is om mens te zijn.

Op mijn Turin Brakes fansite vroeg ik zanger Olly bij de tienjarige release van het debuut wat de plaat voor hem nog betekende:

“Bigging up your own album’s ten year anniversary could be quite a cathartic act but we’re not in the least bit embarrassed, due mainly to time proving that it no longer belongs to us, it seems it’s constantly in people’s top favourite records to listen to, a long lost friend even. We of course had not the slightest inkling ten years ago that what we were all making could define our careers, it was a pure expression of the loneliness of the human condition.

Na het gebruikelijke dankwoord ‘we konden het niet alleen’ sluit hij als volgt af:

“It still has a freshness and innocence on the verge of breaking sound that is subtly shocking and full of intrigue, hell even we ourselves wish we could know the souls who live inside that record, it’s taken on it’s own life and long may it continue, I hope one day aliens find a copy of The Optimist LP…. It might tell them a thing or two about us…”

Ik heb die documentaire van de VPRO nog steeds niet gezien, helaas. Maar het moge duidelijk zijn: mijn leven wordt er nog steeds door beïnvloed. En dat is het hoogste wat muziek kan bereiken en de reden waarom ik er verslaafd aan ben. Dit waren de vijfentwintigste albums die ik volgens Last.fm heel erg veel heb geluisterd. En deze plaat staat onbetwist op nummer één.


Luister naar The Optimist LP:


Afgestudeerd neerlandicus Stefan Meeuws is gespecialiseerd in het schrijven van teksten en concepten. Z’n laatste project is het onder de loep nemen van de 25 meest geluisterde albums volgens z’n LastFM-account.

Eerder in deze serie:
#25: Tom McRae – Tom McRae (2000)
#24: Kate Walsh – Light & Dark (2009)
#23: Ane Brun – Spending Time With Morgan (2000)
#22: Coldplay – A Rush Of Blood To The Head (2002)
#21: Lisa Hannigan – Sea Saw (2008)
#20: I Am Kloot – Natural History (2005)
#19: Richard Swift – Walking Without Effort (2005)
#18. Turin Brakes – We Were Here (2013)
#17. Nick Drake – Pink Moon (1972)
#16. Richard Swift – Dressed Up For The Letdown (2006)
#15. Ewert And The Two Dragons – Good Man Down (2011)
#14. I Am Kloot – I Am Kloot (2003)
#13. Thomas Dybdahl – What’s Left Is Forever (2013)
#12. Ray LaMontagne- Trouble (2004)
#11. Tom McRae – Just Like Blood (2003)
#10. Ray LaMontagne – Till The Sun Turns Black (2006)
#09. The Whitest Boy Alive – Dreams (2006)
#08. Turin Brakes – Ether Song (2003)
#07. Elbow – Asleep In The Dark (2001)
#06. Travis – The Boy With No Name (2007).
#05. Ane Brun – Changing OF The Seasons (2008)
#04. Kings of Convenience – Quiet Is The New Loud (2001)
#03. Fionn Regan – The End Of History (2006)
#02. Elbow – Leaders Of The Free World (2005)

Like Gobsmag op Facebook:

Geplaatst door in de categorie op